Επίσκεψη στο σχολείο μας για Job shadowing

 

28/1/2026:  Είδη συγκρούσεων και διαχείρισή τους

 

Βοηθητικά στοιχεία για τον/την εκπαιδευτικό

Από τη Νίκη Ρουμπάνη και το Γιώργο Ζήκα, στο Εγχειρίδιο «Διαμεσολάβηση Συνομηλίκων για την Επίλυση των Συγκρούσεων στα Σχολεία»

 

Η σύγκρουση είναι μια ανοιχτή ή κρυφή αντιπαράθεση, για την οποία δεν έχει βρεθεί αποτελεσματική λύση. Οι συγκρούσεις είναι αναπόφευκτο μέρος της ζωής και μπορεί να δημιουργούν ευκαιρίες για πρόοδο και μάθηση.

 

Οι συγκρούσεις συνήθως συμβαίνουν:

• Εξαιτίας διαφορετικών προτεραιοτήτων.

• Εξαιτίας παρανοήσεων, φημών κ.τ.λ.

• Εξαιτίας ελλείψεως πόρων, αντικειμένων, χρημάτων, χρόνου κ.τ.λ.

• Εξαιτίας ανταγωνιστικών συναισθημάτων. Κάποιος είναι ανταγωνιστικός ή αισθάνεται ότι τον ανταγωνίζονται κατά την κατανομή εξουσίας.

 

Υπάρχουν πέντε βασικά «στυλ» σύγκρουσης και ταυτόχρονα τρόποι διαχείρισής της:

1. Η αποδοχή της επιθετικότητας του άλλου και η υποταγή.

2. Η αποφυγή της αντιμετώπισης.

3. Η επίθεση.

4. Η αναζήτηση ενός «δικαστή» για να ρυθμίσει τη σύγκρουση.

5. Η ανάλυση των αιτιών και των περιστάσεων.

 

Όλα τα στυλ είναι χρήσιμα, ανάλογα με τις περιστάσεις. Π.χ., όταν ένα αμάξι έρχεται να σε πατήσει, δεν περιμένεις να αναλύσεις τίποτα, απλά φεύγεις μακριά. Ή το να γίνεται κανείς επιθετικός μπορεί και να είναι χρήσιμο, για να μπει ένα τέλος σε προσβλητική συμπεριφορά, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει το τέλος της σχέσης.

(Σ.Σ. Η ιδανική διαχείριση των συγκρούσεων προϋποθέτει να αισθάνονται και οι δύο πλευρές κερδισμένες (win-win). Αυτός είναι και ο βασικός στόχος της διαμεσολάβησης που προωθείται στα σχολεία).

 

 

Τι κάνω με τις συγκρούσεις; 

 

Συνδυασμός ασκήσεων από τα εγχειρίδια «Σύνδεσμοι», «Διαμεσολάβηση Συνομηλίκων για την Επίλυση των Συγκρούσεων στα Σχολεία» και «Πρόγραμμα Enable”.

 

Στόχοι

Να γνωρίσουν οι μαθητές τους βασικούς τρόπους διαχείρισης συγκρούσεων.

Να αυξήσουν το επίπεδο επίγνωσης όσον αφορά τις συνέπειες κάθε επιλογής στα περιπτώσεις συγκρούσεων.

Να βοηθηθούν στην επιλογή των περισσότερο ψύχραιμων και εποικοδομητικών αντιδράσεων.

 

Υλικά

Φωτοτυπίες των στυλ διαχείρισης της σύγκρουσης

Α. Γίνομαι χαλί να με πατήσεις

Β. Φεύγω και αποφεύγω

 Γ. Επιτίθεμαι

Δ. Ζητάμε τη βοήθεια ενός τρίτου

Ε. Αναλύω το πρόβλημα και το συζητάμε

 

Διαδικασία

Κάνετε αναφορά στις συγκρούσεις ως αναπόφευκτο και αναγκαίο φαινόμενο στη ζωή μας. Έχετε έτοιμες από πριν τις φωτοτυπίες με τα είδη σύγκρουσης. Τα σημαντικότερα είδη είναι: «Φεύγω και αποφεύγω», «Γίνομαι χαλί να με πατήσεις», «Επιτίθεται ο ένας στον άλλο», «Καλούμε έναν τρίτο να βοηθήσει», «Αναλύω το πρόβλημα και το συζητάμε». Υπάρχουν βέβαια συνδυασμοί των ειδών αυτών και ενδιάμεσες καταστάσεις. Αναρτάτε ένα – ένα τα είδη σε 5 διαφορετικά σημεία της αίθουσας και τα περιγράφετε.

Διαβάζετε το πρώτο περιστατικό από αυτά που ακολουθούν (μπορείτε να διαμορφώσετε επίσης δικά σας) και ζητάτε από τα παιδιά να σκεφτούν ποιο από τα είδη αντίδρασης θα επέλεγαν. Πρέπει να κινηθούν στο χώρο της αίθουσας, για να τοποθετηθούν μπροστά από την αντίστοιχη εικόνα.

Μόλις πάρουν θέση, ζητήστε από μερικά σε κάθε κατηγορία να εξηγήσουν γιατί επέλεξαν αυτό το είδος αντίδρασης. Συζητήστε για τις συγκεκριμένες ενέργειες που σκέφτηκαν. Ζητήστε από τους υπόλοιπους τα υπέρ και τα κατά των συγκεκριμένων επιλογών, λαμβάνοντας υπόψη τι κερδίζουν και τι χάνουν οι εμπλεκόμενοι στη σύγκρουση.

Στη συνέχεια ακολουθείτε την ίδια διαδικασία για καθένα από τα υπόλοιπα περιστατικά.

Ακολουθεί συζήτηση, κατά την οποία ζητάτε από τα παιδιά να σας πουν πώς τους φάνηκε η δραστηριότητα. Ακόμη, τι κρατούν από αυτή.

 

Τα περιστατικά (προσαρμογή για ορισμένα, από Τριλίβα & Chimienti, 1998):

1. Ο Μιχάλης σε σπρώχνει στο κυλικείο, για να περάσει πρώτος. Σου λέει ότι βιάζεται, γιατί έχει δουλειά μετά. Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Ο Μιχάλης είναι πολύ σωματώδης και συχνά επιθετικός.

2. Εσύ, με τα παιδιά της ομάδας σου στην τάξη έχετε αναλάβει να φτιάξετε μια αφίσα, χρησιμοποιώντας εικόνες από περιοδικά. Η Μαρία σας σπρώχνει και κολλάει τις δικές της εικόνες με τον τρόπο που αυτή θέλει, αγνοώντας τους υπόλοιπους.

3. Θέλεις να πας να παίξεις μπάλα με τους φίλους σου. Ο πατέρας σου όμως θέλει να είσαι μαζί του, για να καθαρίσετε το γκαράζ.

4. Τρεις μεγάλοι νεαροί μπαίνουν στο προαύλιο του σχολείου το απόγευμα, όπου παίζεις μπάλα με ένα άλλο παιδί, και αρχίζουν χωρίς κανένα λόγο να φωνάζουν και να σας απειλούν με βία, αν δεν φύγετε αμέσως από εκεί. Φαίνεται σαν να μην έχουν τον έλεγχο της συμπεριφοράς τους.

5. Ο Γιώργος είπε ένα σοβαρό μυστικό σου σε έναν κοινό σας φίλο και από αυτόν το έμαθε όλη η τάξη. Έχεις γίνει έξαλλος.

 

Κλείσιμο

Ζητάτε από τα παιδιά να αποδώσουν την ικανοποίησή τους από τις σημερινές δραστηριότητες, αναφέροντας ένα χρώμα. Αν θέλουν, εξηγούν.